İçeriğe geç
← Yazılar
Pazar OkumasıEğitim teknolojisi2 dk okuma

Eğitimde Teknoloji Sorunu Değil, Öğrenciyi Tanıma Sorunu Var

Beş ülkede yapılan kontrollü çalışmalar gösteriyor: Öğrenmeyi artıran teknolojinin kendisi değil, öğretmenin öğrenciyi ne kadar iyi tanıdığı.

Son dönemde eğitim teknolojileri ve yapay zekâ üzerine çok şey okuyorum: Yeni modeller, kişiselleştirilmiş öğrenme sistemleri, yapay zekâ destekli öğretmen araçları, akıllı içerikler…

Doğal olarak şu soruya odaklanıyoruz:

“Eğitimde hangi teknolojiyi kullanmalıyız?”

Geçenlerde okuduğum bir araştırma, başka bir soru sormamız gerektiğini düşündürdü:

“Teknoloji, öğretmenin öğrenciyi daha iyi tanımasına yardımcı oluyor mu?”

Hindistan, Kenya, Nepal, Filipinler ve Uganda’da gerçekleştirilen kontrollü çalışmalarda kullanılan teknoloji basit: Telefon.

Bir gruptaki öğrencilere SMS gönderiliyor. Diğer grupta ise SMS’lere, öğretmenin öğrenciyle yaptığı kısa telefon görüşmeleri ekleniyor. Öğretmen bu görüşmelerde öğrencinin seviyesini anlamaya ve öğretimi onun ihtiyacına göre sürdürmeye çalışıyor.

Sonuç dikkat çekici: Yalnızca SMS gönderilen gruplarda tutarlı bir öğrenme etkisi görülmezken, öğretmenin öğrenciyle doğrudan iletişim kurduğu model beş ülkede de öğrenmeyi artırıyor. Öğretmen öğrencinin seviyesini ne kadar doğru anlayabiliyorsa öğrenme etkisi de o kadar güçleniyor.

Bu sonuç önemli bir şey söylüyor bize: Merkezde teknoloji değil, öğrenci bulunmalı.

Bir yapay zekâ sistemi binlerce soru üretebilir, her öğrenci için farklı içerikler hazırlayabilir ve saniyeler içinde analizler sunabilir. Fakat öğrencinin neye ihtiyacı olduğunu bilmiyorsak, kusursuz dediğimiz şey yalnızca daha hızlı içerik üretmekten ibaret kalabilir.

Eğitimde iyi teknoloji, öğretmenin yerine geçen değil; öğretmenin öğrenciyi daha iyi görmesine, anlamasına ve desteklemesine yardımcı olan teknolojidir.

Planlara yansıması

Bu düşüncenin yıllık planlara ve ders tasarımına da yansıması gerektiğine inanıyorum.

Yıllık planları incelerken sık karşılaştığım bir durum var: Konular, kazanımlar ve etkinlikler sıralanıyor; ancak plan çoğu zaman bir ders tasarımından çok, öğretim programının tarihlere bölünmüş hâli olarak kalıyor. Öğrencinin nasıl öğreneceği, öğretmenin öğrenmeyi nasıl izleyeceği ve öğrencinin neyi anlayıp neyi anlamadığını nasıl fark edeceği ise belirsiz bırakılıyor.

Oysa bir ders planında yalnızca “Hangi konu işlenecek?”, “Hangi kazanıma ulaşılacak?”, “Hangi etkinlik yapılacak?” soruları bulunmamalı. Bir soru daha eklenmeli:

“Öğretmen, öğrencinin neyi anlayıp neyi anlamadığını nasıl fark edecek?”

Bazen kısa bir soru, öğrencinin yaptığı bir hata, iki dakikalık bir konuşma veya küçük bir ölçme etkinliği öğretmene çok şey anlatabilir. Yapay zekâ da bu gözlemleri anlamlandırmaya ve bir sonraki öğretim kararını oluşturmaya yardımcı olabilir.

Teknoloji değişebilir; fakat eğitimin temel meselesi değişmiyor: Önce öğrencinin bulunduğu yeri anlamak, sonra onu bir sonraki adıma taşımak.

Geleceğin en iyi okulları en fazla teknoloji kullanan değil, teknolojiyi öğrenciyi daha iyi anlamak için doğru yerde kullanan okullar olacak.

Bu yazı ilk olarak 20 Eylül 2026 tarihinde LinkedIn’de yayımlandı.